زگیل تناسلی و انواع آن
زگیل تناسلی به دلیل ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد میشود. زگیل تناسلی هم زنان و هم مردان را درگیر میکند، ولیکن عوارض آن برای خانمها بیشتر است. زگیل تناسلی در 90 درصد موارد در عرض دوسال برطرف میشود، با این حال درمان برای جلوگیری از عود مجدد بیماری ضروری است. علیرغم اینکه زگیلهای تناسلی قابل درمان هستند، اما ممکن است دوباره عود کنند.
زگیل تناسلی چیست
زگیل تناسلی نوعی بیماری مقاربتی (عفونت منتقله از طریق جنسی) است که ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) عامل ایجاد آن است.
HPV شایعترین بیماری مقاربتی است. خانمها و آقایانی که از نظر جنسی فعال هستند در معرض عوارض HPV (که زگیل تناسلی را هم شامل میشود) قرار دارند. عفونت پاپیلومای انسانی برای خانمها خطرناکتر است، چون بعضی از انواع آن باعث سرطان سرویکس (دهانهی رحم) و آلت تناسلی خانمها میشوند.
علائم زگیل تناسلی چیست؟
زگیلهای تناسلی از طریق روابط جنسی (شامل رابطهی جنسی دهانی، واژینال و مقعدی) منتقل میشوند. ممکن است زگیل چند هفته یا چند ماه بعد از ابتلا به عفونت، ظاهر شود.
زگیلهای تناسلی گاهی اوقات با چشم غیر مسلح دیده نمیشوند. ممکن است این زگیلها بسیار کوچک و رنگ پوست یا کمی تیرهتر باشند. قسمت بالای زائده شبیه گل کلم است که هنگام لمس صاف یا کمی برآمده به نظر میرسد.
زگیلها میتوانند بصورت خوشهای یا تک ایجاد شوند.
- زگیلهای تناسلی در مردان در نواحی زیر ظاهر میشوند:
آلت تناسلی
کیسهی بیضه
کشالهی ران
ران
داخل یا اطراف مقعد
- در خانمها زگیلهای تناسلی در نواحی زیر ظاهر میشوند:
داخل واژن یا مقعد
قسمت خارجی واژن یا مقعد
روی دهانهی رحم
در افرادی که با شخص آلوده به HPV رابطهی جنسی دهانی داشتهاند، زگیلهای تناسلی روی لب، دهان، زبان یا گلو ظاهر میشوند. (تصویر 4)
حتی اگر زگیلهای تناسلی به صورت ظاهری مشاهده نشوند، بازهم میتوانند علائم زیر را ایجاد کنند:
- ترشحات غیر طبیعی آلت تناسلی
- خارش
- خونریزی
- سوزش
اگر زگیلهای تناسلی بزرگ یا منتشر شوند، وضعیت ناخوشایند و دردناکی را پدید میآورند.
علت ایجاد زگیل تناسلی چیست؟
زگیل تناسلی در بیشتر موارد به علت اچ پی وی ایجاد میشود. حدود 30 تا 40 سویهی HPV بطور اختصاصی روی دستگاه تناسلی تاثیر میگذارند، با اینحال فقط تعداد کمی از آنها منجر به زگیل تناسلی میشوند.
ویروس پاپیلومای انسانی از طریق تماس پوستی به شدت واگیردار است. به همین علت نوعی بیماری مقاربتی محسوب میشود.
HPV به قدری شایع است که بنا به گفتهی مرکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC) بیشتر افرادی که از نظر جنسی فعال هستند در برههای از زندگی خود به آن مبتلا میشوند.
با این حال در بسیاری از مواقع اچ پی وی منجر به ایجاد عوارض جانبی (شامل زگیل تناسلی) نمیشود. در حقیقت در بیشتر موارد، ویروس خود به خود، بدون ایجاد هیچ مشکلی برای سلامت از بین میرود.
معمولا زگیلهای تناسلی در اثر سویههایی از HPV ایجاد میشوند که با آنهایی که منجر به زگیل روی دست یا سایر نواحی بدن میشوند، متفاوت هستند. یعنی همانطور که زگیل دست به نواحی تناسلی منتقل نمیشود، زگیل نواحی تناسلی هم به دست یا نواحی دیگر بدن منتقل نخواهد شد.
چه کسانی در معرض ابتلا به زگیل تناسلی قرار دارند؟
هر کسی که فعالیت جنسی داشته باشد در معرض ابتلا به HPV قرار دارد. با این حال زگیلهای تناسلی بیشتر اوقات در افرادی دیده میشوند که:
- زیر 30 سال هستند
- سیگار میکشند
- سیستم ایمنی ضعیفی دارند
- سابقهی کودک آزاری دارند
- مادرشان هنگام زایمان به ویروس پاپیلومای انسانی مبتلا بوده است
روشهای تشخیص زگیل تناسلی در زنان و مردان
پزشک برای تشخیص بیماری، سوالاتی را در مورد وضعیت سلامت و تاریخچهی فعالیتهای جنسی فرد مطرح میکند. همچنین نواحی که مستعد زگیل تناسلی هستند را معاینه میکند.
· تشخیص زگیل تناسلی در زنان
از آنجائیکه زگیلها میتوانند در اعماق بدن زنان ایجاد شوند، ممکن است لازم شود پزشک معاینهی لگن هم انجام دهد. معمولا پزشکان از نوعی محلول اسیدی ملایم استفاده میکنند که باعث بهتر دیده شدن زگیل میشود.
ممکن است پزشک درخواست تست پاپ اسمیر هم بدهد. این تست، آزمایش سریع و سادهای است که سلولهای دهانهی رحم را به وسیلهی سواب جمع آوری میکند. سپس این سلولها از نظر وجود HPV بررسی میشوند.
بعضی از انواع HPV نتایج غیرطبیعی را در تست پاپ اسمیر ایجاد میکنند که نشان دهندهی تغییرات پیش از سرطان است. اگر چنین ناهنجاریهایی دیده شوند، فرد برای بررسیهای بیشتر تحت غربالگری مکرری قرار میگیرد که به روش کولپوسکوپی انجام میشود.
در مورد خانمهایی که مشکوک به HPV مولد سرطان هستند، پزشک دستور تست DNA میدهد. این تست، سویهی HPV داخل بدن را مشخص میکند.
متاسفانه هنوز هیچ آزمایش مخصوصی برای تشخیص HPV در آقایان وجود ندارد.
روشهای درمان زگیل تناسلی
با وجود اینکه زگیلهای تناسلی به مرور زمان از بین میروند، ویروس HPV در سلولهای پوستی باقی میماند. این بدان معناست که فرد چندین بار دیگر هم به زگیل مبتلا میشود. بدین ترتیب کنترل علائم برای جلوگیری از انتقال ویروس به دیگران ضروری است. زگیلهای تناسلی مسری هستند، حتی اگر هیچ زگیل فعال یا علامت دیگری وجود نداشته باشد.
فرد مبتلا در صورت تمایل میتواند با درمان، ظاهر زگیلهای تناسلی را بهبود ببخشد و درد ناشی از آنها را کنترل کند. با این حال زگیل تناسلی هرگز به طور کامل از بین نمیرود و علاج قطعی ندارد.
معمولا پزشکان برای درمان موضعی علائم زگیل تناسلی یکی از داروهای زیر را تجویز میکنند:
- ایمیکیمود با نام تجاری آلدارا
- پودوفیلین و پودوفیلوکس (کندیلوکس)
- تریکلرواستیک اسید (به اختصار TCA)
اگر زگیلهای تناسلی ایجاد شده با گذشت زمان برطرف نشوند، ممکن است فرد برای برداشتن آنها نیاز به جراحی سرپایی داشته باشد. پزشکان میتوانند زگیلها را با روشهای زیر بردارند:
- الکتروکوتر یا سوزاندن زگیلها بوسیلهی جریان الکتریکی
- کرایوسرجری یا فریز کردن زگیلها
- لیزردرمانی
- بریدن زگیلها
- تزریق داروی اینترفرون
پیشگیری از ابتلا به زگیل تناسلی
واکسنهای HPV که با نام “گارداسیل” و “گارداسیل 9” شناخته میشوند میتوانند از زنان و مردان در برابر ابتلا به اکثر سویههای شایع HPV که باعث زگیل تناسلی میشوند، محافظت کنند. لازم به ذکر است این واکسنها از زنان در برابر سویههای مرتبط با سرطان دهانهی رحم هم محافظت میکنند.
افراد میتوانند این واکسنهای را در سنین 9 تا 45 سالگی تزریق کنند. واکسنهای HPV بسته به سن فرد در یک، دو یا سه نوبت تزریق میشوند. واکسن میبایست زمانی تزریق شود که فرد وارد رابطهی جنسی نشده است. اگر افراد در معرض ویروس HPV قرار گیرند، اثربخشی واکسن کاهش مییابد.
لازم به ذکر است واکسن دیگری هم وجود دارد که سرواریکس (Cervarix) نامیده میشود. این واکسن برای جلوگیری از سرطان دهانهی رحم موثر است، اما تاثیری در جلوگیری از زگیل تناسلی ندارد.
استفاده از کاندوم یا سد دهانی هم خطر ابتلا به زگیل تناسلی را کاهش میدهد.
آیا زگیل تناسلی واگیردار است؟
بله، همانطور که قبلا هم گفتیم زگیل تناسلی و ویروس مولد آن (HPV)، به شدت مسری هستند. زگیل تناسلی لاعلاج است. بنابراین فرد مبتلا به ویروس، تا آخر عمر آلوده است.
فرد آلوده (حتی در صورت درمان و حذف زگیلها) ممکن است دیگران را هم آلوده کند و باعث ابتلای آنها به زگیل تناسلی یا اچ پی وی شود.
آیا میتوان بدون انتقال زگیل تناسلی رابطهی جنسی داشت؟
اگر زگیل تناسلی دارید، روحیهتان را حفظ کنید. راههایی وجود دارند که به کمک آنها میتوانید از آلوده شدن همسر خود جلوگیری کنید.
- به همسر خود بگویید که به زگیل تناسلی مبتلا هستید. این کار کمک میکند با همکاری یکدیگر ایمنی رابطهی جنسیتان را حفظ کنید.
- از همسر خود بخواهید واکسن HPV تزریق کند. همانطور که گفتیم واکسن گارداسیل از افراد در برابر ابتلا به زگیل تناسلی محافظت میکند.
- موقع مقاربت جنسی از کاندوم و سد دهانی استفاده کنید.
- هنگام مشهود شدن زگیل، از مقاربت جنسی (حتی با استفاده از کاندوم) خودداری کنید. ممکن است زگیلها روی نواحی ایجاد شوند که کاندوم قادر به پوشاندن آنها نیست.
- سیگار نکشید. شانس ابتلا به زگیل تناسلی و بازگشت مجدد آن در افراد سیگاری بالاتر است.
